Autor: dr inż. Sylwia Szczęśniak
Zgodnie z obowiązującymi przepisami powietrze doprowadzane do pomieszczeń przez wentylację lub klimatyzację musi być oczyszczone, jeżeli powietrze na zewnątrz nie spełnia wymagań dla pomieszczeń. Oznacza to, że powietrze nawiewane do sal, gabinetów i innych pomieszczeń nie trafia tam bezpośrednio z zewnątrz, lecz jest wcześniej oczyszczane.
W praktyce oznacza to, że w systemach wentylacji i klimatyzacji powietrze jest filtrowane, czyli oczyszczane, zanim zostanie nawiewane do pomieszczeń. Już na pierwszym etapie usuwane są większe zanieczyszczenia, takie jak kurz i pył. Ten etap służy głównie ochronie instalacji i usuwa większe cząstki z powietrza. W systemach z odzyskiem ciepła oczyszczane jest również powietrze usuwane z pomieszczeń, zanim opuści budynek.
Aby zapewnić odpowiednią jakość powietrza, w wielu pomieszczeniach stosuje się kilka etapów filtracji. Każdy kolejny etap usuwa drobniejsze zanieczyszczenia niż poprzedni. Dzięki temu możliwe jest stopniowe oczyszczanie powietrza i utrzymanie warunków odpowiednich do funkcji danego pomieszczenia.
Skuteczność filtrów określana jest zgodnie z normą ISO 16890. Oznaczenia ePM₁₀, ePM₂,₅ oraz ePM₁ informują, jak dobrze filtr usuwa cząstki o różnej wielkości. ePM₁₀ dotyczy większych cząstek, takich jak kurz, natomiast ePM₂,₅ i ePM₁ odnoszą się do coraz drobniejszych zanieczyszczeń. Im drobniejsze cząstki są usuwane, tym dokładniejsze jest oczyszczanie powietrza.
W pomieszczeniach o wyższych wymaganiach czystości powietrze jest filtrowane etapami. Pierwszy stopień usuwa większe zanieczyszczenia i chroni urządzenia. Kolejne stopnie usuwają drobniejsze cząstki i są stosowane w zależności od przeznaczenia pomieszczenia. Ostatni etap filtracji znajduje się tuż przed nawiewem powietrza do pomieszczenia, co pozwala uzyskać odpowiednią jakość powietrza w miejscu, w którym przebywają pacjenci.
Liczba etapów filtracji zależy od rodzaju pomieszczenia. W miejscach o najwyższych wymaganiach czystości stosuje się więcej etapów oczyszczania, natomiast w pomieszczeniach o standardowych wymaganiach stosuje się prostsze rozwiązania. Na pierwszym etapie usuwane są głównie większe cząstki, takie jak kurz i pył (PM10), na kolejnych etapach zatrzymywane są drobniejsze zanieczyszczenia (PM2,5), a w najbardziej wymagających pomieszczeniach powietrze oczyszczane jest również z bardzo drobnych cząstek (PM1). Takie stopniowe oczyszczanie powietrza pozwala zapewnić warunki bezpieczne i dostosowane do potrzeb pacjentów.
[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225)
[2] PN-EN 16798-3:2017-09, Energetyczne właściwości użytkowe budynków — Wentylacja budynków — Część 3: Wentylacja budynków niemieszkalnych — Wymagania dotyczące właściwości systemów wentylacji i klimatyzacji, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa.
[3] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (t.j. Dz.U. 2019 poz. 595).
[4] PN-EN ISO 16890 (części 1–4):2017, Filtry powietrza do wentylacji ogólnej, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa.