Kontekst badania
Zakażenie protezy prącia jest rzadkim, lecz poważnym powikłaniem zabiegu implantacji, prowadzącym często do usunięcia implantu, reoperacji oraz znacznych kosztów klinicznych i ekonomicznych. W praktyce chirurgicznej stosuje się różne strategie zapobiegania zakażeniom, w tym systemy wentylacji sal operacyjnych z laminarnym przepływem powietrza (LAF/UCV), których celem jest redukcja skażenia mikrobiologicznego powietrza. Skuteczność kliniczna tych systemów w chirurgii implantacji protez prącia pozostaje jednak niejasna, zwłaszcza że zakażenia te są uznawane głównie za wynik kontaktowej kontaminacji podczas zabiegu, a nie transmisji powietrznej.
Cele i hipotezy
Celem badania było ustalenie, czy istnieją porównawcze dane kliniczne oceniające wpływ sufitowych systemów laminarnych (LAF/UCV) w porównaniu z konwencjonalną wentylacją sal operacyjnych na częstość zakażeń protez prącia. Autorzy zakładali możliwość przeprowadzenia metaanalizy, jeśli dostępne byłyby odpowiednie badania porównawcze. Alternatywnie planowano syntezę narracyjną. Brak dowodów miał zostać uznany za istotną lukę badawczą.
Metody badawcze
Przeprowadzono systematyczny przegląd literatury zgodnie z wytycznymi PRISMA 2020 oraz PRISMA-S. Protokół zarejestrowano w bazie PROSPERO. Przeszukano wiele baz danych (m.in. MEDLINE, Embase, Cochrane CENTRAL, CINAHL, Dimensions) bez ograniczeń czasowych, a także rejestry badań klinicznych i dokumenty towarzystw naukowych. Kryteriami włączenia były randomizowane lub nierandomizowane badania porównawcze dotyczące implantacji protez prącia, raportujące zakażenia w zależności od rodzaju wentylacji (LAF/UCV vs wentylacja konwencjonalna). Wykluczono badania dotyczące przenośnych urządzeń HEPA/UV oraz prace niekliniczne.
Rezultaty badań i ich interpretacja
Spośród 99 zidentyfikowanych rekordów po selekcji pełnotekstowej nie zakwalifikowano żadnego badania spełniającego kryteria włączenia. W efekcie nie było możliwe przeprowadzenie metaanalizy ani oceny ryzyka błędu systematycznego. Autorzy określają przegląd jako „pusty przegląd systematyczny” (empty systematic review). Analiza pośrednich danych z innych dziedzin chirurgii implantacyjnej (ortopedia, chirurgia piersi, naczyniowa, kardiochirurgia) wskazuje, że LAF nie przynosi jednoznacznego zmniejszenia ryzyka głębokich zakażeń miejsca operowanego w warunkach rzeczywistych, gdzie przepływ laminarny bywa zakłócany przez ruch personelu, otwieranie drzwi czy strumienie konwekcyjne. Jednak wyniki te mają ograniczoną możliwość przeniesienia na chirurgię protez prącia.
Wnioski
Nie istnieją obecnie porównawcze badania kliniczne oceniające wpływ sufitowych systemów LAF/UCV na ryzyko zakażeń protez prącia. Dostępne dowody są niewystarczające, aby rekomendować lub odradzać stosowanie LAF/UCV w tym kontekście. Do czasu uzyskania danych specyficznych dla tej procedury praktyka kliniczna powinna koncentrować się na sprawdzonych, wieloskładnikowych strategiach zapobiegania zakażeniom, takich jak antybiotykoprofilaktyka, technika „no-touch”, kontrola ruchu na sali operacyjnej oraz weryfikacja rzeczywistej skuteczności wentylacji podczas zabiegu. Autorzy wskazują na potrzebę przyszłych badań wieloośrodkowych o charakterze obserwacyjnym lub klastrowym.
Ograniczenia zakresu badawczego
Głównym ograniczeniem jest całkowity brak badań spełniających kryteria włączenia, co uniemożliwia ocenę efektu interwencji. Dodatkowo przegląd ograniczono do publikacji w języku angielskim oraz do systemów sufitowych LAF/UCV, z wyłączeniem przenośnych urządzeń filtracyjnych. Niejednoznaczne raportowanie parametrów wentylacji w literaturze chirurgicznej mogło przyczynić się do trudności w identyfikacji potencjalnie istotnych badań.
Artykuł opublikowano w Cureus.